Tydzień 13: Działania w dziedzinie klimatu

Wyzwania biznesowe

CEL 13 – zwraca uwagę na zachodzące zmiany klimatyczne i wpływ, jaki mają one na życie ludzi i gospodarkę

czytaj więcej

CEL 13 – PODJĄĆ PILNE DZIAŁANIA W CELU PRZECIWDZIAŁANIA ZMIANOM KLIMATU I ICH SKUTKOM – zwraca uwagę na zachodzące zmiany klimatyczne i wpływ, jaki mają one na życie ludzi i gospodarkę. Cel ten mobilizuje do wzmacniania zdolności adaptacyjnych i odporności na zagrożenia klimatyczne i katastrofy naturalne oraz wdrażania działań na rzecz przeciwdziałania zmianom klimatycznym do krajowych polityk, strategii i planów. Z jego treści wynika też potrzeba podnoszenia poziomu edukacji oraz potencjału ludzkiego i instytucjonalnego w zakresie zmian klimatycznych, a także ich skutków, oraz konieczność wzmacniania systemów ostrzegania przed zagrożeniami. SDG 13 odwołuje się też do ustaleń RAMOWEJ KONWENCJI NARODÓW ZJEDNOCZONYCH oraz zachęca do wsparcia krajów najsłabiej rozwiniętych w zakresie zmian klimatycznych i ich następstw.

Jak wynika z podawanych przez UNIC Warsaw INFORMACJI zmiany klimatyczne odczuwalne są obecnie na wszystkich kontynentach. Jeżeli obecny stan emisji gazów cieplarnianych (OK. 36 MLD TON CO₂ ROCZNIE) utrzyma się to, wg szacunków, pod koniec obecnego stulecia temperatura na Ziemi wzrośnie o ponad 3⁰C, przy czym w niektórych regionach świata będzie ona jeszcze wyższa. W latach 2000-2010 globalna emisja CO₂ rosła szybciej niż w każdej z trzech poprzednich dekad. W efekcie zmieniających się warunków środowiskowych dochodzi do zmian w ekosystemach i ustępowania gatunków. Zjawiska powodowane przez zmiany klimatu stanowią również zagrożenie dla społecznego i gospodarczego bezpieczeństwa wielu krajów na świecie. Miliony ludzi ucierpiało w wyniku nasilających się ekstremalnych zjawisk pogodowych i klimatycznych – klęsk żywiołowych.

Właśnie po to, by zatrzymać globalne ocieplenie klimatu na poziomie poniżej 2°C (i starać się, by było to nie więcej niż 1,5°C), w dniu 12 grudnia 2015 r. w Paryżu zawarto POROZUMIENIE KLIMATYCZNE. 22 kwietnia 2016 r. ratyfikowało je aż 171 krajów (w tym Polska). O jego znaczeniu dla Polski i Unii Europejskiej wspomina w swym BIULETYNIE Polski Instytut Spraw Międzynarodowych. Zgodnie z analizą instytutu, Polska będzie musiała przygotować długoterminową perspektywę inwestycyjną dla energetyki, przemysłu i transportu. Szczególnie korzystne są zapisy, które nie precyzują sposobu redukcji emisji, np. poprzez dekarbonizację. Celem jest osiągnięcie zerowych emisji netto, co oznacza, że można emitować tyle, ile się jest w stanie absorbować, np. dzięki lasom. Można więc budować równowagę pomiędzy technologiami odnawialnymi – fotowoltaicznymi, wiatrowymi lub geotermalnymi oraz inwestować w elektrownie jądrowe, w wychwytywanie i przechowywanie dwutlenku węgla (carbon capture and storage, CCS) lub jego utylizację (carbon capture and utilisation, CCU), w poprawę efektywności energetycznej i w zwiększanie zdolności absorpcji dwutlenku węgla przez np. zalesianie. Jak zauważa autor przywołanego biuletynu, wypracowanie przez Polskę długoterminowej wizji redukcji emisji pomoże przyciągnąć inwestycje oraz pozwoli na dywersyfikację źródeł energii i surowców energetycznych.

W tym kontekście warto przywołać wyniki badań przeprowadzonych przez CBOS w 2016 r. nt. POLACY O ŹRÓDŁACH ENERGII, POLITYCE ENERGETYCZNEJ I STANIE ŚRODOWISKA – zaprezentowane dane wskazują na dwie tendencje: wysoką akceptację Polaków dla odnawialnych źródeł energii (OZE), z drugiej jednak strony realistyczny stosunek do faktu, że w Polsce znajdują duże zasoby węgla, które należałoby efektywnie wykorzystać. Dylemat ile OZE, a ile węgla w produkcji energii elektrycznej Polacy rozstrzygają w konwencji „strategii zrównoważonego rozwoju”: 50% opowiedziało się za rozwojem OZE, zaś 40% za równoległym rozwojem OZE i energetyki konwencjonalnej. Jednocześnie 74% badanych uważa, że zagrożenia środowiska naturalnego związane z ociepleniem klimatu i emisją dwutlenku węgla do atmosfery są bardzo ważnym problemem, 17% traktuje je jako temat średnio ważny, a 5% – bagatelizuje ich znaczenie. Co ciekawe, w odbiorze dyskusji związanej z globalnym ociepleniem, Polacy są podzieleni na dwie równe liczebnie grupy: ponad dwie piąte (42%) uważa je głównie za zyskowny interes (pewne grupy zarabiają wielkie pieniądze na wzbudzaniu w ludziach strachu lub poczucia winy) i tyle samo (42%) wątpi, by stały za tym przede wszystkim motywacje finansowe. Wnioski płynące z przywołanego badania niosą ważne informacje, zwłaszcza w kontekście zwiększania poziomu edukacji polskiego społeczeństwa.

Większość sektorów gospodarki Polski zarówno przyczynia się do zmian klimatu, jak i ponosi ich konsekwencje. Do sektorów najbardziej wrażliwych w tym zakresie należy zaliczyć m.in.: energetykę, rolnictwo, budownictwo, transport, usługi finansowe. Jak wynika z wydanego w 2013 r. przez Ministerstwo Środowiska dokumentu STRATEGICZNY PLAN ADAPTACJI DLA SEKTORÓW I OBSZARÓW WRAŻLIWYCH NA ZMIANY KLIMATU DO ROKU 2020 Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2030 (tzw. SPA2020), jednym z kluczowych wyzwań polityki rozwoju na świecie, w tym w Polsce, będą działania nastawione na ograniczenie emisji gazów cieplarnianych, efektywne wykorzystanie zasobów środowiska wraz z adaptacją do zmian klimatu, przy jednoczesnym zapewnieniu wzrostu gospodarczego. Wobec przedstawicieli biznesu zdefiniowano w nim oczekiwanie uwzględniania ryzyk zw. ze zmianami klimatu w planowaniu strategicznym i finansowym przedsiębiorstw, dostrzeżono też potencjał w rozwoju nowych technologii, m.in. poprzez nawiązywanie współpracy z ośrodkami badawczymi czy między przedsiębiorstwami (np. klastry). W tym aspekcie ciekawą i otwartą inicjatywą dla różnych branż jest THE TASK FORCE ON CLIMAT-RELATED FINACIAL DISCLOSURES – grupa zadaniowa działająca na rzecz ujawniana danych finansowych związanych z klimatem, opracowująca spójne informacje na temat ryzyka finansowego z nim związanego. Rekomendacje wypracowane przez zespół można znaleźć TUTAJ, natomiast swoje poparcie dla idei jawnych kosztów firmy mogą zgłaszać poprzez STRONĘ PROJEKTU.

Jednym z rozwijających się trendów w budownictwie, projektowaniu i inżynierii stają się inteligentne eko-miasta. Z uwagi na rosnącą urbanizację, szczególnie w krajach rozwijających się, miasta i obszary miejskie będą musiały być projektowane tak, aby sprostać stopniowym zmianom klimatu i częstszym ekstremalnym zdarzeniom pogodowym. W Polsce 44 NAJWIĘKSZE MIASTA uczestniczą w projektach i działaniach mających na celu adaptację do obserwowanych i prognozowanych zmian klimatu. PRZYKŁAD niektórych firm potwierdza, że biznes również może kompetencyjnie zaangażować się w działania związane ze wzmacnianiem odporności miast na klęski żywiołowe.

Szanse biznesowe

Zrozumienie istoty zagrożenia klimatycznego i edukacja interesariuszy w tym zakresie oraz podnoszenie odporności zasobów firmy oraz jej łańcucha dostaw na ryzyka klimatyczne.

czytaj więcej

  • tworzenie nowych produktów i usług, pozwalających redukować emisję gazów cieplarnianych; dbałość o środowisko jako element sprzyjający podnoszeniu konkurencyjności,
  • inwestycje w innowacje podnoszące efektywność produktów firmy, dzięki którym klienci je stosujący również przyczynią się redukcji emisji gazów cieplarnianych, 
  • korzystanie z odnawialnych źródeł energii (np. wiatr, energia słoneczna, woda) oraz energooszczędnego oświetlenia LED w obiektach należących do firmy,
  • zrozumienie istoty zagrożenia klimatycznego i edukacja interesariuszy w tym zakresie oraz podnoszenie odporności zasobów firmy oraz jej łańcucha dostaw na ryzyka klimatyczne,
  • inwestycje w technologię wychwytywania i składowania dwutlenku węgla (CCS) w celu wychwytywania emisji spowodowanej wykorzystaniem paliw kopalnych w produkcji energii elektrycznej i procesach przemysłowych – przeciwdziałanie przedostawaniu się dwutlenku węgla do atmosfery,
  • zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych powstającej w wyniku operacji transportowych – redukcja śladu węglowego poprzez większą oszczędność paliwa, lokalne zaopatrzenie, wykorzystanie transportu o mniejszej emisji dwutlenku węgla (np. transport powietrzny, transport morski), korzystanie z rozwiązań transportu modułowego, optymalizacja wykorzystania powierzchni załadunkowej pojazdów oraz przestrzeni magazynowej, itp.,
  • prowadzenie działalności zrównoważonej wobec lasów – odpowiedzialne praktyki zaopatrzenia i zastępowanie produktów drzewnych innymi, bardziej przyjaznymi środowisku,
  • włączanie się w szeroką, ogólnopolską i wielosektorową współpracę na rzecz przeciwdziałania zmianom klimatycznym oraz adaptacji miast Polski do tych zmian.

Wybrane dobre praktyki

BANK BGŻ BNP PARIBAS

Monitoring transakcji i spółek pod względem ryzyk CSR

UN OFFICE FOR DISASTER RISK REDUCTION (UNISDR)

Disaster Resilience Scorecard for Cities

AGL

Electric vehicles – zachęcanie do jazdy na prąd

FORTUM

Śmieci – szansa zamiast problemu

Wybrane inicjatywy

CENTRUM UNEP/GRID-WARSZAWA

Kampania „Zrób prezent sobie i środowisku! EKOPREZENT”

CENTRUM UNEP/GRID-WARSZAWA

Ekoakcje edukacyjne

Komentarz eksperta

„Success means all new investment and business be directed at priorities which target both climate and ustainability and we must achieve a balance of action over time”.

(przedmowa do raportu THE BUSINESS END OF CLIMATE CHANGE)

Christiana Figueres
Executive Secretary, UN Framework Convention on Climate Change