Tydzień 11: Zrównoważone miasta i społeczności

Wyzwania biznesowe

CEL 11 obejmuje swym zakresem kwestie dotyczące dostępu do mieszkań i usług poprawiających jakość życia, w tym bezpiecznych i dostępnych cenowo systemów transportu.

czytaj więcej

CEL 11 – UCZYNIĆ MIASTA I OSIEDLA LUDZKIE BEZPIECZNYMI, STABILNYMI, ZRÓWNOWAŻONYMI ORAZ SPRZYJAJĄCYMI WŁĄCZENIU SPOŁECZNEMU – obejmuje swym zakresem kwestie dotyczące dostępu do mieszkań i usług poprawiających jakość życia, w tym bezpiecznych i dostępnych cenowo systemów transportu (z uwzględnieniem grup wrażliwych), odnosi się też do potrzeby zrównoważonej urbanizacji i partycypacji w zakresie planowania przestrzeni miejskiej. Cel ten nawołuje również do wzmocnienia wysiłków na rzecz ochrony światowego dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego, a także do podjęcia działań zmniejszających liczbę zgonów w wyniku katastrof naturalnych. Zawiera on też wytyczne środowiskowe, dot. m.in. negatywnego oddziaływania miasta na stan powietrza czy gospodarowanie odpadami. Jego treść niesie tez zachętę do zwiększenia dostępu do terenów zielonych oraz wspierania połączeń między obszarami miejskimi, podmiejskimi i wiejskimi. Klamrą zamykającą opis Celu 11. jest nawołanie do wsparcia krajów rozwijających się w zakresie rozwoju zrównoważonych przestrzeni do życia dla ich mieszkańców.

Jak wynika z dokumentu AIR QUALITY IN EUROPE – REPORT 2016 (PDF) sporządzonego przez European Environment Agency Polacy oddychają silnie zanieczyszczonym powietrzem – w 2013 r. ekspozycja na znajdujące się w powietrzu pyły zawieszone, dwutlenek azotu i ozon przyczyniła się do przedwczesnej śmierci ponad 51 tys. mieszkańców Polski.  Te statystki sytuują nas w niechlubnej czołówce państw europejskich. Stan powietrza w polskich miastach to wyzwanie nie tylko dla władz centralnych, ale też samorządów lokalnych – o powodach złego stanu powietrza oraz sytuacji z tym związanej z podziałem na poszczególne regiony Polski przeczytać można w raporcie STAN ŚRODOWISKA W POLSCE. SYGNAŁY 2016 (PDF) wydanym przez Główny Inspektorat Ochrony środowiska. Wśród najważniejszych przyczyn decydujących o zanieczyszczeniu powietrza wymienia się: transport drogowy, przemysł i ogrzewanie budynków – tym czynnikom Agenda 2030 poświęca wiele uwagi, wpisując je w różne SDGs.  

Do wagi jakości powietrza dla rozwoju zrównoważonych miast odnosi się również raport ZRÓWNOWAŻONE MIASTA. ŻYCIE W ZDROWEJ ATMOSFERZE (PDF), wydany w 2016 r. przez Global Compact Poland. Wśród proponowanych w nim rozwiązań, mających pozytywnie wpłynąć na stan powietrza, poprawić jakość życia w miastach i rozwijać je w sposób zrównoważony, wskazuje się m.in. elektromobilność (oraz paliwa alternatywne, również w miejskim transporcie autobusowym) i ekobudownictwo. Aby wzmacniać proces zrównoważonego, harmonijnego rozwoju polskich miast konieczna staje się zmiana podejścia do zarządzania nimi – szansę taką daje partycypacyjny model zarządzania, w którym odpowiedzialność za rozwój miast spoczywa na wszystkich interesariuszach: władzy, przedsiębiorstwach prywatnych i  państwowych, organizacjach pozarządowych, mediach, uczelniach, zarządzających siecią energetyczną, kanalizacyjną czy systemem transportowym, użytkownikach sieci i  innych grupach społecznych. Do rekomendowanych przez dr hab., prof. nadzw. Halinę Brdulak ze Szkoły Wyższej Handlowej (tamże, str. 177) kierunków działań należą też: większa rola samorządów, ekonomia współdzielenia, zahamowanie tendencji naruszania ładu przestrzennego (w tym zmiana przeznaczenia terenów zielonych), zahamowanie tendencji suburbanizacyjnych, zwiększanie nacisku na budowanie dobrostanu mieszkańców. W przywołanej publikacji Global Compact Poland znaleźć można również liczne case studies miast Polski.

Tymczasem zgodnie z opublikowanym w 2016 r. przez Polską Fundację im. Roberta Schumana raportem EUROPOLIS. ZRÓWNOWAŻONY ROZWÓJ MIAST (PDF) na czele rankingu 66 zrównoważonych miast w Polsce stoją: Warszawa, Sopot i Bielsko-Biała. O miejscu w zestawieniu decydowały noty odnoszące się do kombinacji czterech wymiarów: gospodarki, społeczeństwa, środowiska i polityki, które w największym stopniu determinują jakość życia w miastach. Publikacja zawiera również ranking miast na przywołanych wcześniej wymiarach – w środowiskowym w czołówce znalazły się: Bydgoszcz, Świętochłowice, Gdańsk, w gospodarczym: Sopot, Warszawa, Świnoujście, w społecznym: Warszawa, Zielona Góra i Kraków, zaś politycznym: Kraków, Koszalin, Bielsko-Biała. Raport szczegółowo omawia również charakterystykę wskaźników i uzasadnienie dla wyników niektórych z miast, które znalazły się w wykazie.

Szanse biznesowe

Zaangażowanie w rozwój społeczności poprzez udział we wspólnej analizie, dyskusji i działaniach na rzecz funkcjonalnej, odpornej i zrównoważonej urbanizacji.

czytaj więcej

  • zaangażowanie w rozwój społeczności poprzez udział we wspólnej analizie, dyskusji i działaniach na rzecz funkcjonalnej, odpornej i zrównoważonej urbanizacji,
  • wykorzystanie i dystrybucja wiedzy (także technologicznej), wspomagającej rozwój kompetencji właścicieli budynków w zakresie rozwiązań poprawiających efektywność energetyczną,
  • współpraca z zarządcami miast i władzami administracji publicznej: rządowej i samorządowej w celu poszukiwań dobrych rozwiązań na rzecz zrównoważonego rozwoju miast, w tym w zakresie bezpiecznego, dostępnego transportu miejskiego, infrastruktury czy budownictwa,
  • inwestycje w bezpieczną, trwałą i zrównoważoną infrastrukturę,
  • dostarczanie oraz rozwijanie produktów i usług w sposób zrównoważony, w tym uwzględniający negatywny wpływ firmy, i branży w jakiej ona działa, na środowisko,
  • analiza i modyfikacja strategii biznesowej firmy w celu zwiększenia stopnia jej integracji z miejskimi politykami i strategiami zrównoważonego rozwoju,
  • działania ograniczające szkodliwy wpływ działalności firmy i branży na środowisko oraz lokalną społeczność,
  • wsparcie – w ramach prowadzonej działalności biznesowej i poza nią – grup wrażliwych zamieszkujących przestrzeń miejską.

Wybrane dobre praktyki

REKOPOL

11 maja – Dzień Bez Śmiecenia

PHILIPS LIGHTING

Szczecin jest już smart!

CISCO

Rozwiązania Smart Cities

ARCHIBLOX

Archiblox’s Carbon Positive House

Wybrane inicjatywy

CENTRUM UNEP/GRID-WARSZAWA

Kampania EKOLOGICZNY DOM

FUNDACJA RODZIC W MIEŚCIE

Tu mnie przewiniesz!

CENTRUM EDUKACJI OBYWATELSKIEJ

Weź oddech!

AKADEMIA ROZWOJU FILANTROPII W POLSCE

Global Challenges Local Solutions