Cel 8: Wzrost gospodarczy i godna praca

PROMOWAĆ STABILNY, ZRÓWNOWAŻONY I INKLUZYWNY WZROST GOSPODARCZY, PEŁNE I PRODUKTYWNE ZATRUDNIENIE ORAZ GODNĄ PRACĘ DLA WSZYSTKICH LUDZI

8.1 Utrzymać wzrost gospodarczy na jednego mieszkańca, biorąc pod uwagę  krajowe uwarunkowania.  Osiągnąć i utrzymać przynajmniej 7-procentowy roczny wzrost produktu krajowego brutto w krajach najmniej rozwiniętych.

8.2 Osiągnąć wyższy poziom wydajności gospodarczej poprzez dywersyfikację, modernizację technologiczną i innowacje, a także poprzez skupienie się na sektorach o wysokiej wartości dodanej oraz o wysokim wskaźniku pracochłonności.

8.3 Promować polityki rozwojowe wspierające działalność produkcyjną, tworzenie godziwych miejsc pracy, przedsiębiorczość, kreatywność i innowacje. Zachęcać do formalizacji i rozwoju mikro, małych i średnich przedsiębiorstw, w tym poprzez dostęp do usług finansowych.

8.4 Do 2030 roku stopniowo zwiększać efektywność wykorzystania bogactw naturalnych w globalnej konsumpcji i produkcji oraz dążyć do zerwania z zależnością między wzrostem gospodarczym i degradacją środowiska, zgodnie z  dziesięcioletnimi  programami ramowymi na rzecz zrównoważonej konsumpcji i produkcji, z wiodącą rolą krajów rozwiniętych.

8.5 Do 2030 roku zapewnić pełne i produktywne zatrudnienie oraz godną pracę dla wszystkich kobiet i mężczyzn, w tym dla młodych ludzi i osób z niepełnosprawnością; zapewnić jednakowe wynagrodzenie za pracę o jednakowej wartości.

8.6 Do 2020 roku znacznie zmniejszyć odsetek młodych ludzi pozostających bez pracy bądź nie uczestniczących w edukacji i szkoleniach.

8.7 Podjąć natychmiastowe i efektywne środki, by wyeliminować przymusową pracę, współczesne formy niewolnictwa i handel ludźmi; zakazać i wyeliminować najgorsze formy  pracy dzieci, w tym rekrutację i wykorzystywanie dzieci-żołnierzy. Do 2025 roku wyeliminować pracę dzieci we wszystkich jej formach.

8.8 Chronić prawa pracownicze oraz promować bezpieczne środowisko pracy dla wszystkich, w tym dla pracowników, w tym pracowników – migrantów, w szczególności dla kobiet migrantek i osób mających niepewne zatrudnienie.

8.9 Do 2030 roku opracować i wdrożyć polityki promujące zrównoważoną turystykę, która  tworzy miejsca pracy oraz promuje lokalną kulturę i produkty.

8.10 Zwiększyć zdolność krajowych instytucji finansowych, by ułatwić i rozszerzyć dostęp do bankowości, ubezpieczeń i usług finansowych dla wszystkich.

8.a Zwiększyć wsparcie z zakresu Pomocy na Rzecz Rozwoju Handlu (Aid for Trade) na rzecz krajów rozwijających się, w szczególności państw najmniej rozwiniętych, w tym poprzez Wzmocniony Zintegrowany Ramowy Program Pomocy Technicznej na Rzecz Rozwoju Handlu dla Najsłabiej Rozwiniętych Państw (Enhanced Integrated Framework for Trade – Related Technical Assistance to Least Developed Countries).

8.b Do 2020 roku opracować i wdrożyć globalną strategię  zatrudnienia młodych ludzi oraz  Globalny Pakt Pracy przygotowany przez Międzynarodową Organizację Pracy (Global Jobs Pact of the International Labour Organization).

  • Zatrudnienie
  • Ekonomiczne włączanie grup wykluczonych
  • Walka z wszelkimi formami dyskryminacji
  • Zwiększanie potencjału pracowników
  • Dostępność wykwalifikowanej kadry
  • Eliminacja pracy przymusowej
  • W wielu miejscach na świecie posiadanie pracy wciąż nie gwarantuje wyjścia z biedy.
  • Często nieodpowiednie warunki pracy przejawiają się w formie dyskryminacji i nierówności.
  • Najczęściej narażone na nadużycia są grupy społeczne takie jak: osoby niepełnosprawne, kobiety, nieletni, imigranci itd.
  • Do 2030 musi zostać utworzonych ok. 600 milionów miejsc pracy by nadążyć za wzrostem liczby ludności w wieku produkcyjnym.
  • Przedsiębiorstwa pełnią tu kluczową rolę.
  • Godne warunki pracy to korzyść dla biznesu i dla społeczeństwa.
  • Stosowanie uczciwych praktyk zmniejsza ryzyko utraty reputacji, konsekwencji prawnych i zwiększa dostęp do wykwalifikowanej kadry.

Cel 8. obejmuje kwestie dotyczące utrzymania wzrostu gospodarczego i podniesienia wydajności gospodarczej, promocji polityk rozwojowych (godziwe miejsca pracy, zachęty do zakładania mikro, małych i średnich przedsiębiorstw). Cel ten akcentuje też potrzebę zwiększenia efektywności wykorzystywania bogactw naturalnych oraz zachęca do zerwania zależności między wzrostem gospodarczym a degradacją środowiska. Odwołuje się również do potrzeb związanych z zatrudnieniem ludzi młodych, mężczyzn i kobiet oraz osób z niepełnosprawnością, a także nakazuje eliminację praktyk pracy dzieci i pracy przymusowej. Cel 8. podkreśla też wagę zrównoważonej turystyki, zwłaszcza w kontekście miejsc pracy oraz promocji lokalnej kultury i produktów.

W kontekście wzrostu gospodarczego stawiane są wobec Polski optymistyczne rokowania, co powinno zachęcać do realizacji opisanych w tym celu zadań. Komisja Europejska PODWYŻSZYŁA PROGNOZĘ WZROSTU GOSPODARCZEGO z 3,2 proc. do 3,5 proc. w 2017 roku, a w 2018 roku z 3,1% do 3,2%. Zdaniem Komisji polskie PKB będzie rosnąć szybciej za sprawą odbicia w inwestycjach i znacznego wzrostu prywatnej konsumpcji. Komisja zwróciła też uwagę na dobrą sytuację na polskim rynku pracy – bezrobocie ma spadać z poziomu 6,2% w 2016 r. do 5,2% w tym roku, a w 2018 r. ma osiągnąć ono  4,4%. Jednocześnie w Polsce ma wzrosnąć deficyt sektora finansów – zarówno w roku 2017, jak i 2018 ma wynieść 2,9%. Zdaniem Komisji wzrośnie także inflacja z 1,8% w roku 2017 do 2,1% – w 2018 r. Korzystne tendencje Polski WPISUJĄ SIĘ W TRENDY UNII EUROPEJSKIEJ – po raz pierwszy od prawie dziesięciu lat przewiduje się wzrost wszystkich gospodarek państw członkowskich UE w całym okresie prognozowania (w roku 2016, 2017 i 2018). Jak zaznaczają analitycy, perspektywom tym towarzyszy jednak większa niż zazwyczaj niepewność. Zgodnie z długoterminowymi (2020 – 2021 r.) przewidywaniami ekonomistów AGENCJI RATINGOWEJ FITCH, Polska gospodarka będzie się rozwijała w tempie co najmniej 3% rocznie.

Jak z kolei wynika z raportu NARODOWEGO BANKU POLSKIEGO, przez ostatnie ćwierćwiecze wzrost gospodarczy w Polsce był szybki mimo niskiego poziomu innowacyjności naszej gospodarki. Przez cały ten okres wzrost opierał się na: szybkiej akumulacji kapitału, napływie nowoczesnych technologii z zagranicy oraz szybkim wzroście poziomu wykształcenia społeczeństwa. Dotychczasowe źródła szybkiego wzrostu gospodarczego w Polsce stopniowo się wyczerpują i to właśnie innowacyjność powinna je zastąpić, przy czym powinna być ona pojmowana szerzej, niż tylko przez pryzmat postępu technologicznego – obok udoskonaleń technologicznych, np. nowych produktów czy technik produkcji, innowacje powinny mieć także wymiar społeczny. Ważne, by przyjąć, że kształtowanie warunków dla działalności innowacyjnej zależy w głównej mierze od kapitału społecznego i jest silnie powiązane ze zdolnością do generowania i wykorzystania wiedzy, kreatywnością oraz przedsiębiorczością.

W kwestii struktury i warunków zatrudnienia w Polsce sytuacja jest stabilna, choć zróżnicowana np. terytorialnie lub ze względu na płeć. Na podstawie raportu GŁÓWNEGO URZĘDU STATYSTYCZNEGO z kwietnia 2017 r., podsumowującego IV kwartał 2016 r. w porównaniu z analogicznym okresem w roku 2015, zauważono takie tendencje, jak: wzrost populacji pracujących (wśród mężczyzn), przy jednoczesnym znaczącym spadku liczby bezrobotnych (większym dla kobiet); spadek liczby osób biernych zawodowo (wskaźnik wyższy dla kobiet); wzrost poziomu wskaźnika zatrudnienia ogółem – w nieco większym stopniu miernik ten wzrósł w populacji mężczyzn niż kobiet; zmniejszenie populacji osób niepełnozatrudnionych; obniżenie stopy bezrobocia ogółem uległa obniżeniu – natężenie bezrobocia zmniejszyło się w takim samym stopniu w populacji kobiet i mężczyzn; stopa bezrobocia dla mieszkańców wsi była większa niż dla mieszkańców miast; mimo spadku stopy bezrobocia wśród młodzieży (w wieku 15-24 lata) nadal utrzymuje się wysoki jej poziom – 15,9%. Najpopularniejszą formą zatrudnienia w ostatnim kwartale 2016 r. była praca wykonywana w oparciu o umowę o pracę – aż 93,4% ogółu pracowników najemnych zadeklarowało wykonywanie pracy na podstawie takiej umowy. Odsetek pracujących w oparciu o umowę o pracę wśród kobiet i mężczyzn był zbliżony i wynosił odpowiednio: 93,7% i 93,1%. Podobna sytuacja dotyczyła osób mieszkających w mieście i na wsi, dla których odsetek ten wynosił odpowiednio 93,5% i 93,2%. Przeciętny tygodniowy czas pracy w głównym miejscu pracy wyniósł 38,7 godz. Dłużej pracowali mieszkańcy miast (38,8 godz.) niż wsi (38,5 godz.), natomiast kobiety pracowały krócej niż mężczyźni (odpowiednio: 36,9 godz. i 40,2 godz.). Dłużej pracowały osoby pracujące w sektorze prywatnym (39,1 godz. wobec 37,4 godz. w sektorze publicznym).

W IV kwartale 2016 r. ponad 40% biernych zawodowo stanowiły osoby w wieku produkcyjnym, a najczęściej występującymi przyczynami wspomagającymi ich bierność były: obowiązki rodzinne, nauka i uzupełnianie kwalifikacji, choroba lub niepełnosprawność oraz emerytura.

W kontekście biznesu szczególnego znaczenia nabiera też tzw. zrównoważony łańcuch dostaw, którego ogniwa tworzą interesariusze odpowiadający docelowo za sukces komercyjny oferowanego przez biznes produktu. Troska o kontrahentów obecnych w całym łańcuchu ostatecznie służy właścicielowi biznesowemu produktu – zgodnie z RAPORTEM UN GLOBAL COMPACT  zrównoważone łańcuchy dostaw mają pozytywny wpływ na świat. Szacuje się, że 80% globalnego handlu przechodzi przez łańcuchy dostaw. Współpracując ze sobą nabywcy i dostawcy powiązani łańcuchami wartości tworzą standardy w zakresie: przestrzegania praw człowieka (w tym praw pracowniczych), odporności na zmiany klimatyczne, ochrony środowiska, wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu oraz rozwijają etyczne praktyki biznesowe.

  • Dbałość o przestrzeganie praw człowieka w kontekście praw pracowniczych.
  • Tworzenie możliwości realizacji szkoleń i praktyk zawodowych dla młodych, pozwalających zdobyć doświadczenie zawodowe i podnoszących kwalifikacje przydatne na rynku pracy.
  • Wspieranie kultury przedsiębiorczości oraz inwestowanie w mentoring młodych przedsiębiorców.
  • Zachęcanie do formalizacji i rozwoju mikro, małych i średnich przedsiębiorstw i włączanie ich w zrównoważone łańcuchy dostaw.
  • Inicjowanie programów rozwijania umiejętności w całym łańcuchu dostaw firmy.
  • Stworzenie lub udoskonalenie mechanizmów identyfikowania pracy dzieci i pracy przymusowej w ramach globalnych łańcuchów dostaw oraz wdrażania środków zaradczych w przypadku wykrycia nadużyć.
  • Wdrożenie polityki eliminującej nieuczciwe praktyki w zakresie rekrutacji i zatrudniania, szczególnie grup narażonych na nadużycia (np. pracownicy migrujący, osoby niepełnosprawne) i inwestowanie innowacyjne formy ochrony socjalnej takich pracowników.
  • Wyrównywanie poziomu wynagrodzeń mężczyzn i kobiet za pracę o tej samej wartości.

Wybrane dobre praktyki

POLPHARMA

Zrównoważony łańcuch dostaw w Grupie POLPHARMA

BANK BGŻ BNP PARIBAS

Wspierajmy sąsiedzki biznes

NESTLE

Global Youth Initiative

WALMART

Strategia odpowiedzialnych zakupów i dostaw

Wybrane inicjatywy

STOWARZYSZENIE INTERWENCJI PRAWNEJ

DIVERcity – różnorodność w dużym mieście

STOWARZYSZENIE INTERWENCJI PRAWNEJ

Przykład idzie z góry

FUNDACJA RODZIC W MIEŚCIE

Rodzic w pracy

FORUM ODPOWIEDZIALNEGO BIZNESU

Karta Różnorodności

Komentarz eksperta

“Cel 8 jest to cel, który dla biznesu międzynarodowego, stanowi ogromne wyzwanie, gdyż dotyka najważniejszej współcześnie kwestii tj. optymalizacji kosztów działania przedsiębiorstw, szczególnie kosztów pracy.”

〉   CAŁY KOMENTARZ

Joanna Szymonek
Polski Instytut Praw Człowieka i Biznesu