Cel 3: Dobre zdrowie i jakość życia

ZAPEWNIĆ WSZYSTKIM LUDZIOM W KAŻDYM WIEKU ZDROWE ŻYCIE ORAZ PROMOWAĆ DOBROBYT

3.1 Do 2030 roku zmniejszyć globalny wskaźnik śmiertelności okołoporodowej do poziomu mniejszego niż 70 przypadków na 100 tysięcy żywych urodzeń.

3.2 Do 2030 roku wyeliminować przypadki zgonów wśród noworodków i dzieci poniżej piątego roku życia, którym można zapobiec.  Wszystkie państwa będą dążyć do ograniczenia umieralności noworodków co najwyżej do poziomu 12 przypadków na tysiąc żywych urodzeń i umieralność dzieci poniżej piątego roku życia co najwyżej do poziomu 25 przypadków na tysiąc żywych urodzeń.

3.3 Do 2030 roku wyeliminować epidemie AIDS, gruźlicy, malarii i zaniedbanych chorób tropikalnych oraz zwalczyć wirusowe zapalenie wątroby, choroby przenoszone przez wodę oraz inne choroby zakaźne.

3.4  Do 2030 roku obniżyć o 1/3 przedwczesną umieralność z powodu chorób niezakaźnych poprzez zapobieganie i leczenie oraz promowanie zdrowia psychicznego i dobrostanu.

3.5 Wzmocnić zapobieganie i leczenie uzależnień od środków odurzających, w tym narkotyków oraz szkodliwego spożycia alkoholu.

3.6 Do 2020 roku zmniejszyć o połowę liczbę wszystkich rannych i ofiar śmiertelnych w wypadkach drogowych na świecie.

3.7 Do 2030 roku zapewnić powszechny dostęp do świadczeń z zakresu zdrowia seksualnego reprodukcyjnego, w tym planowania rodziny, informacji i edukacji oraz włączyć zdrowie reprodukcyjne do krajowych strategii i programów.

3.8 Zapewnić powszechną opiekę zdrowotną, w tym zabezpieczenie przed ryzykiem finansowym, dostęp do podstawowej opieki zdrowotnej wysokiej jakości oraz bezpiecznych, skutecznych, wysokiej jakości, przystępnych cenowo lekarstw i szczepionek.

3.9 Do 2030 roku znacząco obniżyć liczbę zgonów i chorób powodowanych przez niebezpieczne substancje chemiczne oraz zanieczyszczenie i skażenie powietrza, wody i gleby.

3.a Wzmocnić proces wdrażania Ramowej Konwencji Światowej Organizacji Zdrowia o Ograniczeniu Użycia Tytoniu (World Health Organization Framework Convention on Tobacco Control).

3.b Wspierać badania nad oraz opracowanie nowych szczepionek i lekarstw przeciwko chorobom zakaźnym i niezakaźnym, które dotykają przede wszystkim kraje rozwijające się. Zapewnić dostęp do podstawowych lekarstw i szczepionek po przystępnej cenie, zgodnie z Deklaracją z Doha dotyczącą Porozumienia w Sprawie Handlowych Aspektów Praw Własności Intelektualnej i Zdrowia Publicznego (Doha Declaration on Trade-Related Aspects of Intellectual Property Rights and Public Health), które potwierdza prawo krajów rozwijających się do korzystania w pełni z postanowień Porozumienia w Sprawie Handlowych Aspektów Praw Własności Intelektualnej (Agreement on Trade–Related Aspects of Intellectual Property Rights – TRIPS Agreement) w zakresie swobody ochrony zdrowia publicznego i w szczególności zapewnienia wszystkim dostępu do lekarstw.

3.c Znacznie zwiększyć finansowanie ochrony zdrowia, jak również nabór, rozwój, szkolenie i utrzymanie pracowników opieki zdrowotnej w krajach rozwijających się, szczególnie w tych najmniej rozwiniętych oraz małych rozwijających się państwach wyspiarskich.

3.d Wzmocnić zdolność wszystkich krajów, szczególnie państw rozwijających się, w dziedzinie wczesnego ostrzegania, redukcji ryzyka oraz zarządzania krajowym i globalnym ryzykiem  w obszarze zdrowia.

  • Bezpieczeństwo i higiena pracy
  • Dostęp do leków
  • Dostęp do wysokiej jakości usług podstawowej opieki zdrowotnej
  • Jakość powietrza
  • Jakość wody
  • Zdrowie jest podstawowym prawem człowieka i kluczowym wskaźnikiem zrównoważonego rozwoju
  • W ostatnich latach sytuacja tematu zdrowia uległa poprawie globalnie, ale wciąż pojawiają się wyzwania w obszarze dostępu kobiet do ginekologicznej opieki zdrowotnej, pojawia się tysiące nowych przypadków HIV/AIDS, nadal ogrom ludzi nie ma dostępu do leków itd.
  • SDGs stwarzają nowe możliwości dla sektora prywatnego w zakresie wspierania realizacji potrzeb zdrowotnych na całym świecie poprzez swoje produkty, usługi i działalność gospodarczą, a także  łańcuchy wartości, sieć dystrybucji, działania informacyjne i higienę pracy oraz zasady bezpieczeństwa i świadczeń pracowniczych.

Cel 3. dotyczy szerokiego spectrum działań na rzecz zdrowia – od sytuacji noworodków, zagrożonych śmiercią okołoporodową, przez eliminowanie epidemii i chorób zakaźnych oraz ograniczenie poziomu umieralności ludzi z powodu chorób niezakaźnych, leczenie uzależnień, minimalizowanie liczby wypadków drogowych, aż po edukację seksualną i dostęp do powszechnej opieki zdrowotnej oraz obniżenie wskaźnika zgonów powodowanych przez zanieczyszczenia środowiska. Ważnym aspektem są działania profilaktyczne i edukacyjne na rzecz zdrowia.

Jak wynika z BADAŃ NARODOWEGO INSTYTUTU ZDROWIA PUBLICZNEGO (2016) wydłuża się długość życia statystycznego Polaka. Kobiety żyją ok. 81,6 lat, zaś mężczyźni – 73,6 lat. I choć sytuacja Polski znacząco się poprawia to – jak zauważają autorzy opracowania – są to wyniki znacząco gorsze w porównaniu z innymi krajami Unii Europejskiej. Na długość życia Polaków wpływ mają czynniki społeczne, takie, jak np. miejsce zamieszkania czy poziom wykształcenia – co ciekawe, to właśnie edukacja najbardziej różnicuje długość życia, co z kolei wiąże się z wiedzą na temat zdrowego odżywania, aktywnością fizyczną i dbałością o profilaktykę. Największym zagrożeniem dla zdrowia i życia Polaków pozostają choroby układu krążenia (w 2014 roku odpowiedzialne za 45,1% zgonów) oraz nowotwory złośliwe (w 2015 roku – 25,4%). Nowotwory są najważniejszą przyczyną przedwczesnej śmierci kobiet, ale statystycznie bardziej zagrażają życiu mężczyzn.

Zgodnie z raportem, poprawia się sytuacja polskich noworodków i niemowląt – umieralność niemowląt jest wciąż wyższa od średniej dla UE (na każde 10 000 urodzeń żywych w 2015 r. w Polsce zmarło 40, a w UE w 2014 r. – 37), jednak obserwowana tendencja pozwala zakładać, że różnica ta na przestrzeni kolejnych lat będzie zanikać. Wczesna śmiertelność niemowląt (w pierwszym tygodniu życia) nie stanowi już dla Polski czynnika różnicującego na tle innych krajów UE. Nadal największym zagrożeniem dla noworodków pozostaje skrócony czas trwania ciąży i niska waga urodzeniowa.

Wzrasta natomiast liczba osób borykających się z zaburzeniami psychicznymi i zaburzeniami zachowania. Najczęściej występującymi problemami są te związane ze stresem oraz zaburzenia nastroju (afektywne). Wśród osób leczonych w szpitalach (na oddziałach całodobowych) najczęstsze rozpoznanie stanowią zaburzenia psychiczne wywołane używaniem alkoholu. Zaburzenia depresyjne u Polaków występują na zbliżonym do średnich UE poziomie.

Umieralność z powodu wypadków w Polsce systematycznie spada – dynamika spadku jest podobna do średniej UE. Wypadki komunikacyjne stanowią drugą najczęściej notowaną przyczyną śmierci w kategorii „wypadki”. Jak wynika z danych Komendy Głównej Policji  w roku 2016 miały miejsce 33 664 wypadki, w których śmierć poniosło 3 026 osób. Tu, w porównaniu z rokiem 2014 i 2015, zaznaczył się wzrost.

  • Efektywne zapobieganie chorobom cywilizacyjnym i zakaźnym oraz ich zwalczanie – partnerska współpraca firm na rzecz prowadzenia działań profilaktycznych i edukacyjnych w zakresie zdrowia.
  • Opracowanie innowacyjnych rozwiązań (w tym nowoczesnych technologii)  wspierających pacjentów w diagnostyce i procesach leczenia.
  • Tworzenie produktów i usług promujących zdrowy i aktywny tryb życia.
  • Wprowadzanie rozwiązań pozwalających pracownikom poprawiać stan zdrowia i kondycję fizyczną (np. zdrowsze posiłki w stołówkach, zachęty do aktywności fizycznej, opieka zdrowotna lub/i edukacja w zakresie profilaktyki) docelowo trwale zmieniające nawyki i przyzwyczajenia.
  • Dbałość o zdrowie psychiczne, ograniczanie występowania czynników stresotwórczych, wsparcie specjalistyczne w przypadku ich występowania.
  • Wdrażanie skutecznych programów ochrony zdrowia dla pracowników i ich rodzin oraz profilaktycznych dot. przeciwdziałania chorobom zakaźnym.
  • Ograniczenie szkodliwego wpływu niektórych uciążliwych branż na zdrowie ludzi i środowisko przyrodnicze.
  • Firmy mogą aktywnie angażować się na różnych etapach łańcucha wartości i – poprzez swoje oddziaływanie – minimalizować szkody (np. większość śmiertelnych wypadków drogowych  zdarza się w trakcie wykonywania pracy).

Wybrane dobre praktyki

POLPHARMA

Profilaktyka i edukacja zdrowotna

GRAMEENPHONE

Program Tonic (cyfrowa usługa zdrowotna dla mieszkańców Bangladeszu)

NOVARTIS

Projekt “Health Express”

FUNDACJA MEDICOVER

Program Profilaktyki Cukrzycy typ 2 i Chorób Cywilizacyjnych PoZdro!

Wybrane inicjatywy

FORUM ODPOWIEDZIALNEGO BIZNESU

Karta Różnorodności

CARREFOUR

SENS – Uproszczony System Znakowania Wartością Odżywczą

CENTRUM EDUKACJI OBYWATELSKIEJ

Weź oddech!

AFIB COMPANION

Afib Companion Program

Komentarz eksperta

„Istnieje silna współzależność zdrowia populacji i rozwoju ekonomicznego kraju. Wyraża się stwierdzeniem, że zwiększenie długości życia o 10% skutkuje zwiększeniem wzrostu ekonomicznego kraju o 0,3 punktów procentowych rocznie”.

(przedmowa do raportu SYTUACJA ZDROWOTNA LUDNOŚCI POLSKI I JEJ UWARUNKOWANIA)

Prof. dr hab. n. med. Mirosław J. Wysocki
Dyrektor Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego